{"id":2618,"date":"2025-11-12T11:41:12","date_gmt":"2025-11-12T10:41:12","guid":{"rendered":"https:\/\/historiaodzyskana.pl\/edukacja\/"},"modified":"2025-11-12T11:41:12","modified_gmt":"2025-11-12T10:41:12","slug":"edukacja","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/historiaodzyskana.pl\/de\/edukacja\/","title":{"rendered":"EDUKACJA"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=“1″ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ custom_padding=“0px||97px|||“ global_colors_info=“{}“][et_pb_row column_structure=“1_2,1_2″ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ custom_padding=“22px|||||“ global_colors_info=“{}“][et_pb_column type=“1_2″ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ global_colors_info=“{}“][dipi_breadcrumbs bc_home_icon=“off“ bc_hover_item_bg_color=“#FFFFFF“ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ items_text_color=“#b0b0b0″ border_color_all_items=“#FFFFFF“ global_colors_info=“{}“][\/dipi_breadcrumbs][et_pb_nextend_smart_slider_3 slider=“19″ _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ custom_css_free_form=“.selector {|| size: 90%;||}“ global_colors_info=“{}“][\/et_pb_nextend_smart_slider_3][\/et_pb_column][et_pb_column type=“1_2″ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ global_colors_info=“{}“][et_pb_post_title meta=“off“ featured_image=“off“ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ title_font=“Inter|900|||||||“ title_text_color=“gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e“ title_font_size=“32px“ module_alignment=“left“ custom_padding=“59px||0px||false|false“ global_colors_info=“{%22gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e%22:%91%22title_text_color%22%93}“][\/et_pb_post_title][et_pb_text _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ text_font=“Inter|300|||||||“ header_3_font=“Inter|300|||||||“ header_3_text_align=“justify“ header_3_text_color=“#959595″ custom_margin=“-24px||||false|false“ custom_padding=“0px||31px||false|false“ global_colors_info=“{}“]<\/p>\n

Edukacja to nieustanny proces odkrywania \u015bwiata, rozwijania w\u0142asnych umiej\u0119tno\u015bci.<\/span><\/span><\/h3>\n

Pomaga zrozumie\u0107 samych siebie, kszta\u0142tuje nasze sposoby my\u015blenia i otwiera przed nami nowe mo\u017cliwo\u015bci. Dzi\u0119ki edukacji uczymy si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy, krytycznego my\u015blenia (szczeg\u00f3lnie istotnego w kontek\u015bcie pr\u00f3b politycznego manipulowania histori\u0105) oraz odpowiedzialno\u015bci w dynamicznie zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie.
Historia \u017byd\u00f3w to wielowiekowy kontekst jak stronnicza, celowo tendencyjna interpretacja wydarze\u0144 prowadzi do nienawi\u015bci, uprzedze\u0144 i oboj\u0119tno\u015bci wobec cierpienia innych. Jedynie spokojna analiza fakt\u00f3w bez emocji pozwala zrozumie\u0107 mechanizmy, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do najwi\u0119kszych tragedii w historii ludzko\u015bci, w tym Holokaustu. Pami\u0119\u0107 o ofiarach Holokaustu, ludob\u00f3jstw, zbrodni na tle rasowym i pogrom\u00f3w obliguje nas do tworzenia spo\u0142ecze\u0144stwa opartego na szacunku, empatii i odpowiedzialno\u015bci, aby podobne tragedie nigdy wi\u0119cej si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0142y. Wydaje si\u0119, \u017ce edukacja jest jedyn\u0105 drog\u0105 do tego celu.<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ text_font=“Inter|300|||||||“ header_3_font=“Inter|300|||||||“ header_3_text_align=“justify“ header_3_text_color=“#959595″ custom_margin=“-24px||||false|false“ custom_padding=“0px||31px||false|false“ global_colors_info=“{}“][\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ global_colors_info=“{}“][et_pb_column type=“4_4″ _builder_version=“4.24.0″ _module_preset=“default“ global_colors_info=“{}“][et_pb_text _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ global_colors_info=“{}“]<\/p>\n

\u00a0Konferencje, wystawy, lekcje<\/h1>\n

[\/et_pb_text][et_pb_accordion toggle_icon=“4||divi||400″ _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“45daa919-3f03-483a-83eb-b203211bb2ae“ body_text_align=“justify“ global_colors_info=“{%22gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e%22:%91%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22%93}“][et_pb_accordion_item title=“Propozycje dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych“ open=“on“ open_toggle_background_color=“#FFFFFF“ closed_toggle_text_color=“#1f1f1f“ closed_toggle_background_color=“#FFFFFF“ _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ inline_fonts=“Advent Pro,Arial,ABeeZee“ global_colors_info=“{%22gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e%22:%91%22toggle_text_color%22%93}“ toggle_text_color=“gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e“ toggle_font=“Inter||||||||“ toggle_font_size=“21px“ closed_toggle_font=“Inter||||||||“]<\/p>\n

Poni\u017cej przedstawiamy og\u00f3lne wskaz\u00f3wki metodologiczne do prowadzenia edukacji o przemocy wobec \u017byd\u00f3w. Materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe s\u0105 dost\u0119pne bezpo\u015brednio w rozdzia\u0142ach nioniejszej strony.\u00a0 <\/strong>W sprawie dodatkowych materia\u0142\u00f3w i sceneriuszy dzia\u0142a\u0144 prosimy o kontakt z biurem Fundacji Bente Kahan.<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

1. Mapa pami\u0119ci Wroc\u0142awia, czyli pr\u00f3ba zobaczenia miasta, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma<\/strong><\/p>\n

Cel:<\/strong> u\u015bwiadomienie uczniom, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesny Wroc\u0142aw kryje pod warstw\u0105 chodnik\u00f3w, jezdni i nowych budynk\u00f3w miejsca, kt\u00f3re by\u0142y \u015bwiadkami ludzkich dramat\u00f3w oraz wydarze\u0144 wa\u017cnych dla historii Europy.<\/p>\n

Metoda:<\/strong> praca z map\u0105, praca w grupach, praca z opisem, prezentacja.<\/p>\n

Przebieg:<\/strong>
Uczniowie otrzymuj\u0105 kr\u00f3tkie opisy trzech synagog, miejsc dawnych pogrom\u00f3w, Placu Solnego, Dworca G\u0142\u00f3wnego, ulicy Szewskiej oraz punkt\u00f3w, gdzie archeolodzy odkryli \u015blady dawnego \u017cycia \u017cydowskiego. Pracuj\u0105c na wsp\u00f3\u0142czesnej mapie Wroc\u0142awia, papierowej lub cyfrowej z wykorzystaniem Google Maps, zaznaczaj\u0105 wszystkie te miejsca i dopisuj\u0105 kr\u00f3tkie zdanie typu: \u201eTo miejsce opowiada o\u2026\u201d, kt\u00f3re ma odda\u0107 g\u0142\u00f3wny sens wydarzenia lub symboliczny ci\u0119\u017car historii.<\/p>\n

Nast\u0119pnie ka\u017cda grupa prezentuje swoj\u0105 map\u0119, opisuje wybrane punkty i t\u0142umaczy, dlaczego ich zdaniem to miejsce powinno by\u0107 znane i upami\u0119tniane.<\/p>\n

Rozszerzenie:<\/strong> uczniowie mog\u0105 por\u00f3wna\u0107 map\u0119 przedwojenn\u0105 z obecn\u0105, co cz\u0119sto robi du\u017ce wra\u017cenie. Zobacz\u0105, jak zmienia\u0142a si\u0119 struktura miasta po wojnie, jak wiele miejsc przepad\u0142o i jak wiele zosta\u0142o zas\u0142oni\u0119tych now\u0105 zabudow\u0105.<\/p>\n

Efekt:<\/strong> uczniowie zaczynaj\u0105 rozumie\u0107, \u017ce historia istnieje tak\u017ce tam, gdzie jej nie wida\u0107, i \u017ce pami\u0119\u0107 o dawnych mieszka\u0144cach Wroc\u0142awia nie jest dana raz na zawsze, lecz wymaga ci\u0105g\u0142ej troski.<\/p>\n

    \n
  1. \u201e\u015awiadkowie historii\u201d, czyli analiza \u017ar\u00f3de\u0142 od \u015bredniowiecza do XX wieku<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Cel:<\/strong> nauczenie uczni\u00f3w rozpoznawania podstawowych r\u00f3l historycznych, czyli ofiary, sprawcy i \u015bwiadka oraz czytania tekst\u00f3w z uwzgl\u0119dnieniem kontekstu.<\/p>\n

    Przebieg:<\/strong>
    Ka\u017cda grupa otrzymuje fragment tekstu, kt\u00f3ry mo\u017ce dotyczy\u0107 synodu z 1267 roku, proces\u00f3w z czas\u00f3w czarnej \u015bmierci, dzia\u0142alno\u015bci Jana Kapistrana, wydarze\u0144 Nocy Kryszta\u0142owej lub Kindertransportu. Ich zadaniem jest odpowiedzenie w parach lub w grupach na cztery pytania:
    a) Co si\u0119 wydarzy\u0142o?
    b) Kto dzia\u0142a\u0142 jako sprawca, a kto jako ofiara?
    c) Jaki by\u0142 pretekst do przemocy?
    d) Co w tym fragmencie stanowi dzi\u015b przestrog\u0119?<\/p>\n

    Po wykonaniu zadania uczniowie wymieniaj\u0105 si\u0119 spostrze\u017ceniami, co pozwala im odkry\u0107, \u017ce mechanizmy przemocy pojawiaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych epokach w podobny spos\u00f3b.<\/p>\n

    Rozszerzenie:<\/strong> mo\u017cna wprowadzi\u0107 materia\u0142 graficzny, taki jak ryciny z kronik \u015bredniowiecznych, medale z XVII wieku, zdj\u0119cia z 1938 roku czy fotografie dokumentuj\u0105ce deportacje i losy dzieci. Uczniowie ucz\u0105 si\u0119, jak analizowa\u0107 obraz i tekst razem.<\/p>\n

    Efekt:<\/strong> m\u0142odzie\u017c zauwa\u017ca, \u017ce historia prze\u015bladowa\u0144 nie jest zbiorem odleg\u0142ych epizod\u00f3w, lecz ci\u0105giem powtarzalnych schemat\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy rozpoznawa\u0107, aby im zapobiega\u0107.<\/p>\n

      \n
    1. Drzewko przyczyn i skutk\u00f3w, czyli sk\u0105d bierze si\u0119 przemoc<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

      Cel:<\/strong> zrozumienie mechanizm\u00f3w antysemityzmu, u\u015bwiadomienie, \u017ce nienawi\u015b\u0107 jest procesem, kt\u00f3ry ma swoj\u0105 struktur\u0119 i zawsze opiera si\u0119 na wcze\u015bniejszych s\u0142owach i decyzjach.<\/p>\n

      Przebieg:<\/strong>
      Uczniowie rysuj\u0105 drzewko, kt\u00f3rego trzon stanowi has\u0142o \u201eantysemityzm w historii Wroc\u0142awia\u201d. W korzeniach zapisuj\u0105 przyczyny, takie jak stereotypy religijne, strach, ch\u0119\u0107 zysku, plotki, fa\u0142szywe oskar\u017cenia, kryzysy gospodarcze oraz propaganda. Pie\u0144 drzewa opisuj\u0105 jako dzia\u0142ania, kt\u00f3re wzmacnia\u0142y nienawi\u015b\u0107, czyli izolowanie, nakazy odr\u00f3\u017cniania, zakazy wykonywania zawod\u00f3w, wykluczanie z \u017cycia spo\u0142ecznego i wywo\u0142ywanie poczucia obco\u015bci. W koronie drzewa zapisuj\u0105 skutki, czyli pogromy, wyp\u0119dzenia, grabie\u017ce, Niszczenie synagog, deportacje i ostatecznie Holocaust.<\/p>\n

      Rozszerzenie:<\/strong> uczniowie dopisuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne odpowiedniki, takie jak fake newsy, mowa nienawi\u015bci w Internecie, manipulacje polityczne. \u0141\u0105cz\u0105 je z korzeniami drzewa, aby zobaczy\u0107 powtarzalne schematy.<\/p>\n

      Efekt:<\/strong> uczniowie zaczynaj\u0105 rozumie\u0107, \u017ce przemoc nie rodzi si\u0119 spontanicznie, lecz jest owocem narastaj\u0105cego procesu, kt\u00f3ry mo\u017cna przerwa\u0107 tylko wtedy, kiedy si\u0119 go \u015bwiadomie rozpozna.<\/p>\n

        \n
      1. Pami\u0119tnik dziecka z Kindertransportu, czyli historia opowiedziana emocjami<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

        Cel:<\/strong> wywo\u0142anie empatii oraz zrozumienia, \u017ce wielkie wydarzenia historyczne maj\u0105 wymiar bardzo osobisty i dotycz\u0105 pojedynczych dzieci, rodzin i dramatycznych wybor\u00f3w.<\/p>\n

        Przebieg:<\/strong>
        Uczniowie czytaj\u0105 fragment dotycz\u0105cy Kindertransportu z 1939 roku, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na to, \u017ce decyzje rodzic\u00f3w by\u0142y dramatycznie trudne, a dzieci nie rozumia\u0142y, dlaczego musz\u0105 wyjecha\u0107. Nast\u0119pnie wcielaj\u0105 si\u0119 w dzieci w wieku 8\u201312 lat i pisz\u0105 kr\u00f3tk\u0105 notatk\u0119 w formie pami\u0119tnika z perspektywy dziecka, kt\u00f3re wsiada do poci\u0105gu na Dworcu G\u0142\u00f3wnym we Wroc\u0142awiu. Opisuj\u0105, co widz\u0105, co czuj\u0105, czego nie potrafi\u0105 zrozumie\u0107, co pr\u00f3buj\u0105 zapami\u0119ta\u0107 i z czym musz\u0105 si\u0119 po\u017cegna\u0107.<\/p>\n

        Po napisaniu pami\u0119tnik\u00f3w uczniowie czytaj\u0105 fragmenty w bezpiecznej atmosferze, bez oceny literackiej, skupiaj\u0105c si\u0119 na emocjach i perspektywie dziecka.<\/p>\n

        Rozszerzenie:<\/strong> mo\u017cna pokaza\u0107 zdj\u0119cia dzieci z transport\u00f3w, listy, kartki identyfikacyjne, aby uczniowie zobaczyli, jak wygl\u0105da\u0142 realny proces przygotowania dziecka do drogi.<\/p>\n

        Efekt:<\/strong> m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 empatii i rozumienia historii nie tylko przez fakty, ale przez emocje i osobiste \u015bwiadectwa, co wzmacnia ich wra\u017cliwo\u015b\u0107 i uwa\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n

          \n
        1. De<\/strong>bata szkolna, czyli rozmowa o tym, czy synagogi powinny by\u0107 chronione<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

          Cel:<\/strong> rozwijanie kompetencji obywatelskich, czyli umiej\u0119tno\u015bci argumentacji, budowania w\u0142asnego zdania, a tak\u017ce rozumienia roli dziedzictwa kulturowego.<\/p>\n

          Przebieg:<\/strong>
          Uczniowie losuj\u0105 role obro\u0144c\u00f3w i krytyk\u00f3w tezy, \u017ce synagogi i miejsca po nich powinny by\u0107 obj\u0119te szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105. Obie grupy przygotowuj\u0105 po trzy argumenty oparte na materiale, a nast\u0119pnie przeprowadzaj\u0105 debat\u0119 moderowan\u0105 przez nauczyciela. Debata wymaga nie tylko zrozumienia materia\u0142u, ale tak\u017ce \u015bwiadomego, konstruktywnego formu\u0142owania wypowiedzi.<\/p>\n

          Rozszerzenie:<\/strong> mo\u017cna przenie\u015b\u0107 debat\u0119 na lokalny grunt i zapyta\u0107 uczni\u00f3w, co my\u015bl\u0105 o planach zabudowy terenu po Nowej Synagodze. W ten spos\u00f3b uczniowie wchodz\u0105 w rol\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w miasta, kt\u00f3rym zale\u017cy na ochronie pami\u0119ci.<\/p>\n

          Efekt:<\/strong> uczniowie rozumiej\u0105, \u017ce dziedzictwo to nie jedynie obiekty i \u201ezabytki\u201d, ale pami\u0119\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy budowali to miasto przez wieki.<\/p>\n

            \n
          1. O\u015b czasu, czyli 800 lat przemocy i pami\u0119ci w jednym obrazie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

            Cel:<\/strong> zrozumienie proces\u00f3w d\u0142ugiego trwania i umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia wydarze\u0144, kt\u00f3re pozornie nie maj\u0105 ze sob\u0105 nic wsp\u00f3lnego.<\/p>\n

            Przebieg:<\/strong>
            Uczniowie tworz\u0105 o\u015b czasu, kt\u00f3ra obejmuje wydarzenia od XI wieku do czas\u00f3w najnowszych. Zapisuj\u0105 na niej kluczowe daty, takie jak synod z 1267 roku, pogromy z czas\u00f3w czarnej \u015bmierci, dzia\u0142alno\u015b\u0107 Jana Kapistrana, budow\u0119 i zniszczenie Nowej Synagogi, Noc Kryszta\u0142ow\u0105, deportacje z Wroc\u0142awia, pogrom kielecki i Marzec 1968 roku. Przy ka\u017cdej dacie zapisuj\u0105 przyczyn\u0119, narz\u0119dzie przemocy oraz reakcj\u0119 w\u0142adz.<\/p>\n

            Rozszerzenie:<\/strong> uczniowie mog\u0105 por\u00f3wna\u0107 Wroc\u0142aw z innymi miastami, takimi jak Praga, Wiede\u0144 lub Krak\u00f3w, aby zobaczy\u0107, \u017ce historia przemocy wobec \u017byd\u00f3w mia\u0142a charakter europejski.<\/p>\n

            Efekt:<\/strong> uczniowie widz\u0105, \u017ce historia Wroc\u0142awia wpisuje si\u0119 w szeroki kontekst antysemityzmu europejskiego, a przemoc nie by\u0142a incydentem, lecz cz\u0119\u015bci\u0105 d\u0142ugiego procesu.<\/p>\n

              \n
            1. Warsztat o stereotypach i propagandzie, czyli jak obraz tworzy wroga<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

              Cel:<\/strong> rozpoznanie narz\u0119dzi manipulacji wykorzystywanych w r\u00f3\u017cnych epokach.<\/p>\n

              Przebieg:<\/strong>
              Uczniowie por\u00f3wnuj\u0105 medalierstwo z XVII i XVIII wieku z ikonografi\u0105 nazistowsk\u0105. Rozpoznaj\u0105 elementy, kt\u00f3re demonizuj\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, takie jak obecno\u015b\u0107 diab\u0142a, worki zbo\u017ca symbolizuj\u0105ce chciwo\u015b\u0107, przerysowane twarze i cytaty biblijne u\u017cyte jako narz\u0119dzie manipulacji. Uczniowie tworz\u0105 list\u0119 tak zwanych czerwonych flag propagandy, czyli element\u00f3w ostrzegawczych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 rozpozna\u0107 manipulacj\u0119.<\/p>\n

              Rozszerzenie:<\/strong> uczniowie analizuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne memy i fake newsy, aby zobaczy\u0107, \u017ce podobne mechanizmy s\u0105 obecne w dzisiejszych mediach.<\/p>\n

              Efekt:<\/strong> m\u0142odzie\u017c uczy si\u0119 \u015bwiadomego odbioru obraz\u00f3w i tre\u015bci medialnych, co jest kluczowe w epoce nadmiaru informacji.<\/p>\n

                \n
              1. Studium przypadku Nowej Synagogi, czyli jak wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 obchodzi si\u0119 z pami\u0119ci\u0105<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                Cel:<\/strong> umiej\u0119tno\u015b\u0107 projektowania dzia\u0142a\u0144 miejskich i rozumienie znaczenia pami\u0119ci miejsca.<\/p>\n

                Przebieg:<\/strong>
                Uczniowie pracuj\u0105 w grupach, z kt\u00f3rych ka\u017cda analizuje jedn\u0105 perspektyw\u0119: architektoniczn\u0105, historyczn\u0105, spo\u0142eczn\u0105 lub wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Nast\u0119pnie ka\u017cda grupa prezentuje swoj\u0105 analiz\u0119 oraz rekomendacje dotycz\u0105ce tego, w jaki spos\u00f3b miasto powinno dba\u0107 o to miejsce.<\/p>\n

                Efekt:<\/strong> uczniowie rozumiej\u0105, jak historia wp\u0142ywa na wsp\u00f3\u0142czesne decyzje urbanistyczne i kulturalne.<\/p>\n

                  \n
                1. Por\u00f3wnanie pogrom\u00f3w, czyli analiza mechanizm\u00f3w przemocy<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                  Cel:<\/strong> umiej\u0119tno\u015b\u0107 por\u00f3wnywania, wnioskowania i wyci\u0105gania g\u0142\u0119bszych refleksji.<\/p>\n

                  Przebieg:<\/strong>
                  Grupy analizuj\u0105 trzy pogromy: zwi\u0105zane z czarn\u0105 \u015bmierci\u0105 w 1349 roku, pogrom listopadowy z 1938 roku oraz pogrom kielecki z 1946 roku. Tworz\u0105 tabel\u0119 por\u00f3wnawcz\u0105, w kt\u00f3rej zestawiaj\u0105 przyczyn\u0119, pretekst, mit, reakcj\u0119 w\u0142adz, rol\u0119 t\u0142umu oraz konsekwencje.<\/p>\n

                  Efekt:<\/strong> uczniowie rozumiej\u0105, \u017ce przemoc jest zjawiskiem powtarzalnym i \u017ce jej korzenie s\u0105 podobne, niezale\u017cnie od epoki.<\/p>\n

                    \n
                  1. Analiza Marca 1968 roku, czyli jak pa\u0144stwo tworzy wroga<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                    Cel:<\/strong> rozumienie propagandy i mechanizm\u00f3w manipulacji pa\u0144stwowej.<\/p>\n

                    Przebieg:<\/strong>
                    Uczniowie analizuj\u0105 przem\u00f3wienie Gomu\u0142ki, teksty propagandowe oraz opisy represji wobec student\u00f3w. Ich zadaniem jest znalezienie technik tworzenia wroga oraz wyja\u015bnienie, jak j\u0119zyk mo\u017ce budowa\u0107 nienawi\u015b\u0107.<\/p>\n

                    Efekt:<\/strong> uczniowie widz\u0105, jak \u0142atwo mo\u017cna zmanipulowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n

                      \n
                    1. Debata oksfordzka, czyli rozmowa o obowi\u0105zku pami\u0119ci<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                      Cel:<\/strong> \u0107wiczenie argumentacji i rozumienia pami\u0119ci zbiorowej.<\/p>\n

                      Przebieg:<\/strong>
                      Dru\u017cyny przygotowuj\u0105 argumenty do debaty o tym, czy miasto ma obowi\u0105zek finansowa\u0107 ochron\u0119 miejsc \u017cydowskiego dziedzictwa nawet przy ma\u0142ej liczebnie wsp\u00f3\u0142czesnej spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\n

                      Efekt:<\/strong> uczniowie ucz\u0105 si\u0119, \u017ce pami\u0119\u0107 historyczna jest dobrem wsp\u00f3lnym i wymaga \u015bwiadomej troski.<\/p>\n

                        \n
                      1. Spacer edukacyjny \u201eWroc\u0142aw utracony\u201d, czyli historia widziana w terenie<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                        Cel:<\/strong> zrozumienie historii w bezpo\u015brednim kontakcie z przestrzeni\u0105 miejsk\u0105.<\/p>\n

                        Przebieg:<\/strong>
                        Uczestnicy w\u0119druj\u0105 przez miasto, czytaj\u0105c fragmenty materia\u0142u w miejscach, kt\u00f3rych dotycz\u0105. Opiekun wyja\u015bnia zmiany urbanistyczne i brak widocznych \u015blad\u00f3w po dawnych mieszka\u0144cach. Na ko\u0144cu odbywa si\u0119 rozmowa o tym, jakie dzia\u0142ania powinni podejmowa\u0107 mieszka\u0144cy i samorz\u0105d, aby nie dopu\u015bci\u0107 do zanikania pami\u0119ci.<\/p>\n

                        Efekt:<\/strong> uczestnicy do\u015bwiadczaj\u0105 historii w spos\u00f3b namacalny i osobisty.<\/p>\n

                          \n
                        1. Warsztat o mechanizmach wykluczenia, czyli jak wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 powtarza b\u0142\u0119dy przesz\u0142o\u015bci<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                          Cel:<\/strong> uwra\u017cliwienie na wsp\u00f3\u0142czesne formy antysemityzmu, ksenofobii i nienawi\u015bci.<\/p>\n

                          Przebieg:<\/strong>
                          Uczestnicy analizuj\u0105 katalog technik antysemityzmu opisanych w materiale oraz zestawiaj\u0105 je z dzisiejsz\u0105 mow\u0105 nienawi\u015bci i manipulacj\u0105 w mediach. Tworz\u0105 wsp\u00f3lny kodeks reagowania na mow\u0119 nienawi\u015bci.<\/p>\n

                          Efekt:<\/strong> uczestnicy ucz\u0105 si\u0119 postaw obywatelskich i rozpoznawania zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n

                            \n
                          1. Panel dyskusyjny o ci\u0105g\u0142o\u015bci przemocy, czyli rozmowa o odpowiedzialno\u015bci<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                            Cel: krytyczna refleksja nad zwi\u0105zkami mi\u0119dzy \u015bredniowieczem a Holokaustem.<\/p>\n

                            Przebieg:<\/strong>
                            Uczestnicy przygotowuj\u0105 kr\u00f3tkie tezy dotycz\u0105ce roli stereotyp\u00f3w i d\u0142ugotrwa\u0142ej tradycji nienawi\u015bci. Rozmowa dotyczy tego, czy Holokaust m\u00f3g\u0142by si\u0119 wydarzy\u0107 bez wcze\u015bniejszych wiek\u00f3w antysemityzmu.<\/p>\n

                            Efekt:<\/strong> lepsze rozumienie zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy przesz\u0142o\u015bci\u0105 a wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiatem.<\/p>\n

                              \n
                            1. Spotkanie ze \u015bwiadectwem dzieci, czyli historia opowiedziana z perspektywy najm\u0142odszych<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                              Cel:<\/strong> refleksja nad tragedi\u0105 rodzin, kt\u00f3re zmierzy\u0142y si\u0119 z decyzj\u0105 ocalenia dziecka kosztem roz\u0142\u0105ki.<\/p>\n

                              Przebieg:<\/strong>
                              Uczestnicy czytaj\u0105 relacje z Kindertransportu, a nast\u0119pnie por\u00f3wnuj\u0105 je z losami dzieci z getta bia\u0142ostockiego. Dyskusja dotyczy tego, jak wygl\u0105da\u0142 dramat rodzic\u00f3w i jakie by\u0142y moralne dylematy.<\/p>\n

                              Efekt:<\/strong> bardzo silna, emocjonalna praca oparta na empatii.<\/p>\n

                                \n
                              1. Seminarium o Marcu 1968 roku, czyli jak pa\u0144stwo tworzy podzia\u0142y<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                Cel:<\/strong> analiza roli j\u0119zyka, propagandy oraz dzia\u0142a\u0144 pa\u0144stwowych.<\/p>\n

                                Przebieg:<\/strong>
                                Uczestnicy analizuj\u0105 teksty propagandowe i mechanizmy wykluczania, rozmawiaj\u0105 o roli elit oraz interpretuj\u0105 Marzec 1968 jako pogrom intelektualny.<\/p>\n

                                Efekt:<\/strong> zrozumienie, \u017ce wykluczenie mo\u017ce pochodzi\u0107 nie tylko od t\u0142umu, lecz tak\u017ce z aparatu pa\u0144stwa.<\/p>\n

                                  \n
                                1. Projekt obywatelski dotycz\u0105cy upami\u0119tnienia Nowej Synagogi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

                                  Cel:<\/strong> w\u0142\u0105czenie spo\u0142eczno\u015bci w realne dzia\u0142ania na rzecz pami\u0119ci.<\/p>\n

                                  Przebieg:<\/strong>
                                  Uczestnicy projektuj\u0105 instalacje pami\u0119ci, tablice, \u015bcie\u017cki edukacyjne lub wydarzenia rocznicowe. Przedstawiaj\u0105 projekty i dyskutuj\u0105 nad ich wdro\u017ceniem.<\/p>\n

                                  Efekt:<\/strong> uczestnicy staj\u0105 si\u0119 \u015bwiadomymi wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcami kultury pami\u0119ci.<\/p>\n

                                   <\/p>\n

                                  [\/et_pb_accordion_item][\/et_pb_accordion][et_pb_accordion toggle_icon=“4||divi||400″ _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“45daa919-3f03-483a-83eb-b203211bb2ae“ global_colors_info=“{%22gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e%22:%91%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22,%22body_link_text_color%22%93}“][et_pb_accordion_item title=“TRZY SYNAGOGI – \u015bwiadkowie historii przemocy“ open=“on“ open_toggle_background_color=“#FFFFFF“ closed_toggle_text_color=“#1f1f1f“ closed_toggle_background_color=“#FFFFFF“ _builder_version=“4.27.3″ _module_preset=“default“ inline_fonts=“Advent Pro,Arial,ABeeZee“ global_colors_info=“{%22gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e%22:%91%22toggle_text_color%22%93}“ toggle_text_color=“gcid-5a9fdf91-df28-41b5-b5fe-62687ea35f4e“ toggle_font=“Inter||||||||“ toggle_font_size=“21px“ closed_toggle_font=“Inter||||||||“]<\/p>\n

                                  <\/strong><\/p>\n

                                  I.<\/strong><\/p>\n

                                  A. <\/strong>Wst\u0119p \u2013 trzy synagogi<\/strong><\/p>\n

                                  Synagoga, b\u0119d\u0105c fizyczn\u0105 budowl\u0105, jest formalnie miejscem nauki (bejt ha-midrasz) i spotka\u0144 (bejt ha-kneset). Stanowi istotny element duchowo\u015bci zar\u00f3wno w kontek\u015bcie religijnym, jak i pozareligijnym. To tak\u017ce symbol bezpiecznego schronienia.<\/p>\n

                                  Synagogi w Europie przez wieki by\u0142y \u015bwiadkami burzliwej historii. Cho\u0107 w wi\u0119kszo\u015bci znikn\u0119\u0142y z mapy, pami\u0119\u0107 miejsc przetrwa\u0142a. We Wroc\u0142awiu ocala\u0142a jedna z ponad trzydziestu \u2013 Synagoga Pod Bia\u0142ym Bocianem.<\/p>\n

                                  Historia, kt\u00f3rej \u015bwiadkami by\u0142y synagogi – cz\u0119sto w niej uczestnicz\u0105ce \u2013\u00a0 nacechowana by\u0142a niestety pogromami, przemoc\u0105 i pogard\u0105. Wroc\u0142aw, z licznymi synagogami \u015bredniowiecznymi, nowo\u017cytnymi i wsp\u00f3\u0142czesnymi, ma licznych \u015bwiadk\u00f3w (obecnie to tylko punkty na mapie) tej niechlubnej historii.<\/p>\n

                                  W\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n